Bugün hâlâ kullanılan “Karun gibi zengin” sözü de buradan gelir.
Bir gün Atinalı filozof Solon Lidya’ya gelir. Karun, servetinin ve gücünün doruğundayken ona şu soruyu sorar:
“Sen bunca yer gezdin, birçok insan tanıdın. Sence dünyanın en mutlu insanı kimdir?”
Solon, Karun’un adını anmaz. Bunun yerine sıradan ama onurlu bir adamı anlatır:
İyi bir yaşam sürmüş, çocuklarını erdemle yetiştirmiş, onların başarılarını görmüş, vatanı için savaşırken ölmüş ve halkı tarafından onurla uğurlanmıştır.
Karun şaşırır:
“Peki ikinci en mutlu kimdir?”
Solon bu kez başka bir örnek verir.
Sonunda Karun dayanamaz:
“Ya ben?” diye sorar.
Solon’un cevabı tarihe geçer:
“Bir insanın mutlu sayılabilmesi için, yaşamının sonunu görmeden hüküm verilemez. Ölüm gelmeden her şey değişebilir.”
Aradan yıllar geçer. Perslerle Lidyalılar savaşır. Karun yenilir ve esir düşer. Pers kralı Kiros onun yakılmasını emreder.
Alevlerin ortasında Karun yüksek sesle haykırır:
“Ah Solon! Solon!”
Kiros bu sözlerin anlamını merak eder. Karun, Solon’la yaptığı konuşmayı anlatır. Rivayete göre Kiros bundan etkilenir ve Karun’u affederek onu danışmanı yapar.
Bu sahneye gönderme yapan antik vazo resimleri, öykünün antik dünyada ne kadar bilindiğini de gösterir.
Bu anlatı, servetin değil; ölçülmüş bir hayatın ve sonun insanı gerçekten “mutlu” kıldığını hatırlatan en eski derslerden biridir.
Vazoda tahtında oturan Pers kralı, odun yığını üzerinde yakılmak üzere olan Karun ve ateşi yakan figür görülür.
Ahmet Koğumtekin
TEREF