Bu, ani bir qırılma deyil, yavaş, güclü bir geoloji proses idi:
~200 milyon il əvvəl: Panqea ayrılmağa başlayır və gələcək Afrika və Cənubi Amerika cənub superkontinenti Qondvananın bir hissəsi olaraq qalır.
~180-140 milyon il əvvəl: Qondvana özü ayrılmağa başlayır. Məhz bu dövrdə Cənubi Amerika və Afrika yavaş-yavaş bir-birindən uzaqlaşmağa başlayır və gələcək Atlantik Okeanının embrionunu formalaşdırır.
~120 milyon il əvvəl: Qitələr nəhayət ayrılır və aralarında gənc Atlantik Okeanı əmələ gəlir.
YARIĞIN ŞAHIDLƏRI: HƏMIN DÖVRDƏ KIM YAŞAYIB?
Bu çatlaq Mezozoy dövründə, dinozavrların hakimiyyəti dövründə baş vermişdir. Bu o deməkdir ki, təxminən 150 milyon il əvvəl, gələcək qitələrin kənarlarında, eyni dinozavr növləri yenicə bir-birindən uzaqlaşmağa başlayan ərazilərdə gəzə bilərdi.
Nəhəng bir sauropod (diplodokus və ya braxiozavr kimi) tək bir quru ərazisindən axan geniş bir çay deltasının dayazlıqlarından yavaş-yavaş keçir. Hələki onun milyonlarla il sonra suyun axdığı yerdə minlərlə kilometr enində bir okeanın açılacağından xəbəri yoxdur.
Yaxınlıqda, qıjı kolluqlarında gizlənmiş kiçik, tüklü bir morganukodon var - ilk məməlilərdən biri. Dünyanın hökmdarları - dinozavrlar - yatarkən, onlar gecələr həşərat ovlayır. Onun nəsilləri hər iki fərqli qitədə yaşayacaq və onların sümükləri uzaq gələcəyin alimləri üçün dəlil olacaq.
TƏKZIBOLUNMAZ DƏLILLƏR:
Alimlər baş sındırır: Afrikanın qərb sahili və Cənubi Amerikanın şərq sahillərinin kənarları bir tapmacanın parçaları kimi mükəmməl şəkildə bir-birinə uyğun gəlir. Mezozavr (şirin suda sürünən) skeletləri yalnız Cənubi Amerikanın şərqində və Afrikanın qərbində tapılıb. O, okeanı keçə bilməzdi!
Qədim qıjı qlossopteris və teropod Listrozavrın sümükləri hər iki qitədə tapılıb.
GEOLOJI OXŞARLIQLAR: EYNI YAŞ VƏ TƏRKIBLI QƏDIM DAĞLARIN VƏ YAYLALARIN QURŞAQLARI VƏ (MƏSƏLƏN, BRAZILIYA VƏ QƏRBI AFRIKADA) QITƏLƏRI ZEHNI OLARAQ "BIRLƏŞDIRSƏK", BIR-BIRININ DAVAMI GÖRÜNÜR.
Есмира Шукурова
TEREF.net