2020 yılında, COVID-19 karantinası sırasında Rutland bölgesindeki (Ketton köyü yakınlarında) bir çiftlik arazisinde yerel çiftçi Jim Irvine tarafından tesadüfen fark edildi. Aile arazisinde yürürken seramik parçaları, fayanslar ve istiridye kabukları gördü, ardından kazı yaptırdı ve mozaik zeminin bir kısmı ortaya çıktı. Leicester Üniversitesi Arkeoloji Servisi (ULAS) tarafından yürütülen kazılarla, mozaik tamamen gün yüzüne çıkarıldı. Bu mozaik, yaklaşık 1.700 yıl öncesine (M.S. 4. yüzyıl) tarihlenen büyük bir Roma villasının yemek odası zeminini süslüyordu ve Britanya'da bulunan en çarpıcı mozaiklerden biri olarak tanımlanıyor.
Mozaik, üç panelden oluşuyor ve Yunan kahramanı Akhilleus (Achilles) ile Truva prensi Hektor'un (Hector) hikayesini dramatik sahnelerle gösteriyor:
Birinci panel: Akhilleus ve Hektor'un arabalarla düellosu.
İkinci panel: Akhilleus'un zafer sonrası Hektor'un cesedini sürüklemesi.
Üçüncü panel: Truva Kralı Priamos'un oğlunun cesedini fidye karşılığı geri almak için teraziye altın kaplar koyması (ağırlık ölçümü sahnesi).
Başlangıçta bu sahnelerin Homeros'un İlyada'sından alındığı düşünülüyordu. Ancak 2025 sonunda Leicester Üniversitesi'nden araştırmacıların (özellikle Dr. Jane Masséglia liderliğinde) Britannia dergisinde yayımlanan detaylı incelemesi, mozaiklerin Homeros'un versiyonuyla uyuşmadığını gösterdi. Özellikle üçüncü paneldeki "teraziyle ağırlık ölçümü" detayı, İlyada'da altın yeteneklerle (talent) fidye olarak geçerken, mozaikte Priamos'un altın kaplar doldurarak teraziyi dengelemesi var.
Bu detay, M.Ö. 5. yüzyılda yaşamış Yunan tragedya yazarı Aiskhylos'un (Aeschylus) kayıp oyunu "Phrygians" (Frigler) ile eşleşiyor. Oyun büyük ölçüde kaybolmuş olsa da, antik kaynaklarda bu alternatif anlatıdan bahsediliyor: Hektor'un fidyesinde teraziye ağırlık ölçümü motifi Aiskhylos'a özgü bir varyasyondu ve antik dönemde popülerdi, ancak zamanla unutuldu.
Not : Görüntü bulanık olduğundan görünen kısmı resime çevirdim.
Köksal Bey
TEREF