Po-Fu Hatun, İkinci Göktürk Kağanlığı döneminde yaşamış önemli bir Türk devlet kadınıdır. Ünlü Türk veziri Tonyukuk’un kızı ve Göktürk hükümdarı Bilge Kağan’ın eşidir. Bu yönüyle Göktürk Devleti’nin en etkili kadınlarından biri olarak kabul edilmektedir.
Bilge Kağan döneminde saray ve devlet yönetiminde önemli bir konuma sahipti. Babası Tonyukuk’un devlet tecrübesi ve siyasi birikimi sayesinde yönetim işlerine hâkim olduğu düşünülmektedir. Bu nedenle kaynaklarda güçlü bir hatun olarak anılmıştır.
734 yılında Bilge Kağan’ın zehirlenerek ölmesinin ardından oğlu Tengri Kağan tahta çıktı. Ancak yaşı küçük olduğu için devlet yönetiminde Po-Fu Hatun’un etkisi arttı. Bir süre boyunca devlet işlerinde belirleyici rol oynadığı kabul edilmektedir.
Po-Fu Hatun, bu dönemde vezir Yüssu Tarkan ile birlikte hareket ederek yönetimi kontrol altında tutmaya çalıştı. Ancak bu durum hanedan üyeleri ve bazı Türk boyları arasında huzursuzluk yarattı. Yaşanan iç çekişmeler, Göktürk Devleti’nin zayıflama sürecini hızlandıran gelişmeler arasında gösterilmektedir.
Bugün Po-Fu Hatun, eski Türk devletlerinde kadınların yalnızca sarayda değil, devlet yönetiminde de etkili olabildiğinin önemli örneklerinden biri olarak hatırlanmaktadır. Göktürk tarihindeki etkisi ve siyasi gücü sayesinde adını tarihe yazdırmıştır.
Beril Göktuğ