Tuna Bulgar Devleti, Avrupa ve Balkanlar'da kurulmuş güçlü bir Türk devletidir. İlk başlarda kendi eski inançları olan Gök Tanrı dinini ve Türk kültürünü koruyorlardı. Ancak Börü Han (I. Boris-Mihail, 852–889) tahta geçince devletin ve halkın geleceğini tamamen değiştirecek adımlar attı. Çevresindeki Hristiyan dünyasıyla iyi ilişkiler kurmak isteyen Börü Han, eski Türk yöneticilerinin Hristiyanlığa karşı aldığı tüm sert önlemleri bir kenara bıraktı.
Börü Han, 864 yılında Hristiyanlığı devletin resmi dini yaptı. Bu kararı tamamen siyasi ve sosyal nedenlerle almıştı. Amacı, etrafı Hristiyan ülkelerle çevrili olan devletini korumak ve Avrupa dünyasına dahil olmaktı. Fakat bu karar, Tuna Bulgarları için büyük bir kültürel kırılma yarattı. Yeni dini kabul ettikten sonra Gök Tanrı inancını ve Türk kültürünü bırakan Bulgarlar, Bizans ve Slav kültürünün etkisi altına girdiler. Zamanla kendi dillerini ve Türk kimliklerini tamamen kaybederek Slavlaştılar. Günümüzde Rusya ve Ukrayna gibi ülkelerde çok yaygın olan "Boris" ismi de Hristiyanlığı kabul eden bu ilk Tuna Bulgar Hanı sayesinde Slav dünyasına yayıldı.
Tuna Bulgar Devleti, gücünün zirvesindeyken bugünkü Türkiye kadar, yani yaklaşık 750.000 km² büyüklüğünde bir toprağa sahipti. Bu devlet; günümüz Bulgaristan, Romanya, Yunanistan, Makedonya, Sırbistan, Ukrayna ve Türkiye'nin bir kısmı dahil olmak üzere toplam 15 ülkenin topraklarında hüküm sürüyordu. Ancak Bulgarlar Hristiyan olup Slavlaştığı için, o dönemden kalan tarihi eserler bugün sanki sadece Hristiyan kültürüne aitmiş gibi sergilenmekte ve arkasındaki Türk geçmişi unutulmaktadır.
Börü Han’ın komşularıyla bütünleşmek ve siyasi fayda sağlamak amacıyla attığı bu adım, Tuna Bulgarlarının sonunu hazırlamıştır. Devlet inanç değiştirerek Avrupa siyasetine girmiş, fakat halk kendi öz kültürünü koruyamayarak Slavlaşmıştır. Bu asimilasyon nedeniyle, kökeni aslında Türk kültürüne dayanan Balkanlar'daki birçok tarihi eser, bugün ne yazık ki sadece Hristiyanlık mirası olarak sahiplenilmektedir.
Kurat, Akdes Nimet. IV-XVIII. Yüzyıllarda Karadeniz Kuzeyindeki Türk Kavimleri ve Devletleri
Fehér, Géza.Bulgaristan Türkleri Tarihi, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara.
(Macar tarihçi Fehér'in bu çalışması, Tuna Bulgarlarının Hristiyanlık öncesi Gök Tanrı inançlarını, kültürlerini ve Hristiyanlaşma süreciyle gelen asimilasyonu detaylıca inceler.
Akkoyunlu Türk Budunu