ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri “Keen Sword 27” təlimi çərçivəsində F-22 “Raptor” qırıcılarını Yaponiyanın cənubundakı Tsuiki aviabazasına yerləşdirib. Bu addım ABŞ-nin qabaqcıl döyüş təyyarələrinin Kadena aviabazasından kənarda da fəaliyyət göstərməsi imkanlarını genişləndirir.

Ordu.az xəbər verir ki, ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin 525-ci Ekspedisiya Qırıcı Eskadrilyasına məxsus F-22 “Raptor” təyyarələri Alyaskadakı Elmendorf-Riçardson birgə bazasından Yaponiyaya göndərilib.

Onların Yaponiya tərəfindən idarə olunan Tsuiki aviabazasında yerləşdirilməsi beşinci nəsil qırıcıların əlavə bir məntəqədə fəaliyyətinin təmin edilməsi imkanlarını sınaqdan keçirməyə şərait yaradır. Bununla belə, yayımlanmış məlumatlarda bu yerləşdirmənin xüsusi olaraq Tayvan istiqamətindəki missiya üçün nəzərdə tutulduğu göstərilmir və müharibə şəraitində fasiləsiz təchizat imkanlarının mövcudluğu da təsdiqlənmir.

ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin 18-ci qanadının oktyabrın 22-də yayımladığı rəsmi fotolarda qırıcıların yerləşdirilməsi qeydə alınıb. Fotoların açıqlamalarında təyyarələrin gəlişinin oktyabrın 29-dək davam edəcək “Keen Sword 27” təlimini dəstəklədiyi bildirilir. Lakin Tsuiki aviabazasına göndərilən F-22-lərin sayı açıqlanmayıb və onların daimi olaraq həmin bazada yerləşdirilməsi barədə məlumat verilməyib.

Yaponiyanın Okinava adasında yerləşən Kadena aviabazası Tayvan və Şərqi Çin dənizi ətrafındakı hava məkanına nisbətən yaxın mövqedədir. Bu coğrafi üstünlük ABŞ qırıcılarının mümkün əməliyyat bölgələrinə daha qısa müddətdə çatmasına və yanacaq sərfiyyatının azalmasına kömək edə bilər.

Lakin təyyarələrin və onları dəstəkləyən resursların böyük aviabazada cəmləşdirilməsi müəyyən zəifliklər yaradır. Məxfilik texnologiyalarına malik qırıcılar belə uçuş-enmə zolaqlarından, yanacaq ehtiyatlarından, texniki xidmət obyektlərindən, rabitə sistemlərindən və silah anbarlarından asılıdır. Bu infrastruktura zərbələr endirilməsi təyyarələri havada vurmağa ehtiyac olmadan əməliyyatların gedişatını poza bilər.

Pentaqonun 2024-cü il üçün Çin hərbi qüdrətinə dair hesabatında Çinin raket qüvvələrinin regiondakı aviabazaları, logistika obyektlərini və rabitə infrastrukturunu vurmaq imkanlarının artdığı qiymətləndirilib. Bu səbəbdən ballistik və qanadlı raketlər həm yerdəki təyyarələr, həm də onların uçuşunu təmin edən infrastruktur üçün təhlükə yaradır.

F-22-lərin Tsuiki aviabazasında yerləşdirilməsi bu risklərin daha geniş coğrafi əraziyə yayılmasına imkan verə bilər. Əlavə aviabazaların istifadəyə hazır olması müttəfiq komandanlıqlara təyyarələri müxtəlif məntəqələrdə yerləşdirmək və başqa bir baza sıradan çıxarsa, əməliyyatları davam etdirmək üçün daha çox seçim yaradır. Çin hərbi planlaşdırıcıları üçün isə qüvvələrin müxtəlif məntəqələrdə yerləşdirilməsi müşahidə və potensial zərbə üçün nəzərə alınmalı obyektlərin sayını artıra bilər.

Bununla belə, Tsuiki aviabazasının coğrafi mövqeyi fərqli əməliyyat üstünlükləri və məhdudiyyətləri yaradır. Yaponiyanın Kyuşu adasında, Fukuoka prefekturasında yerləşən baza Tayvandan Kadenaya nisbətən daha uzaqdır. Missiyadan asılı olaraq bu məsafə uçuş müddətini və yanacaq sərfiyyatını artıra, havada yanacaq doldurma ehtiyacını yüksəldə və əlavə dəstək olmadan təyyarələrin əməliyyat bölgəsində qalma müddətini azalda bilər.

Daha uzaqda yerləşmək aviabazanı hücumlardan tam qorunmuş etmir. Tsuiki də sabit hərbi obyektdir və onun dayanıqlılığı istifadə olunan silahların xüsusiyyətlərindən, xəbərdarlıq müddətindən, hava hücumundan müdafiə imkanlarından, təyyarələrin qorunmasından və zədələnmiş infrastrukturun bərpası qabiliyyətindən asılıdır. Qüvvələrin səpələnməsi əməliyyat imkanlarını genişləndirə bilər, lakin uzaqmənzilli zərbələr təhlükəsini təkbaşına aradan qaldırmır.

Logistika məsələsi də mühüm əhəmiyyət daşıyır. Kadena ABŞ qüvvələri üçün artıq formalaşmış əməliyyat mühiti təqdim etdiyi halda, F-22 bölməsinin Tsuiki aviabazasında dəstəklənməsi Yaponiya tərəfi ilə koordinasiya və təyyarələrə uyğun texniki təminat tələb edir. Əməliyyatların davamlılığı yanacaq, uyğun döyüş sursatları, ehtiyat hissələri, ixtisaslaşmış texniki heyət və təhlükəsiz rabitə sistemlərinin mövcudluğundan asılı olacaq.

525-ci Ekspedisiya Təyyarələrinə Texniki Xidmət Bölməsinin əməkdaşının Tsuiki aviabazasında F-22 təyyarəsini qarşılamasını əks etdirən rəsmi fotolar texniki heyətin də təyyarələrlə birlikdə göndərildiyini təsdiqləyir. Bununla belə, həmin heyətin təmir imkanları, mövcud ehtiyatları və müəyyən müddətdə həyata keçirə biləcəyi uçuşların sayı barədə məlumat açıqlanmayıb.