Oğuzların 24 boyundan biri olan Avşarlar, Anadolu’nun farklı bölgelerine yayılarak kendi boy, oba ve topluluk adlarıyla varlıklarını sürdürdüler.
Kayseri–Sivas–Kahramanmaraş yöresindeki Avşarlara ait tamga örneklerini bir araya getirdik. Kaynakta Bey Avşarları, Boz Avşarları, Hallaoğulları, Toplular, Kocanallılar, Kıllılar, Karabudak, Ağ İller, Kara İller, Karışıklı, Azaphasanlar, İbrahim Paşalar ve Hacı Mustafalar gibi farklı Avşar topluluklarının tamgaları gösteriliyor.
Tamga yalnızca bir şekil değildi. Türk kültüründe boyların, ailelerin ve toplulukların kullandığı bu işaretler; aidiyetin, mülkiyetin ve kimliğin görsel ifadelerinden biriydi. Özellikle hayvanlara vurulan tamgalar, sürülerin ve hayvanların kime veya hangi topluluğa ait olduğunun anlaşılmasını sağlıyordu. Tamgalar aynı zamanda çeşitli eşyalarda, taşlarda, ahşap yüzeylerde, halı ve kilimlerde ve farklı maddi kültür unsurlarında da karşımıza çıkabiliyordu.
Anadolu’ya taşınan bu gelenek sayesinde bugün bazı Türk boylarının izlerini yalnızca isimlerde değil, geride bıraktıkları bu işaretlerde de takip edebiliyoruz.
Avşarların Anadolu’daki izleri ise tamgalardan çok daha geniş bir kültürel mirasın parçası. Bu yüzden “Anadolu’da Türk Tamgaları” serisinde farklı Türk boylarının tamgalarını ve onların ardındaki hikâyeleri incelemeye devam edeceğiz.
Köyünüzde bu tamgalardan birini hiç gördünüz mü? Eski bir kilimde, taşta, ahşapta ya da aileden kalma bir eşyanın üzerinde karşınıza çıktıysa yorumlarda bizimle paylaşın.
Kaynak: Tuncer Gülensoy, Orhun’dan Anadolu’ya Türk Damgaları
Görselde yer alan Avşar tamgaları eserdeki ilgili çizim esas alınarak hazırlanmıştır....
Nesrin Ozan