Kanuni Sultan Süleyman döneminde Osmanlı ordusu Macaristan seferinden dönerken küçük bir kasabanın yakınında konakladı. Kasaba halkı korku içindeydi. Daha önce geçen bazı orduların köyleri yağmaladığına şahit olmuşlardı.
Kasabanın yaşlı rahibi elinde beyaz bir bezle Osmanlı ordugâhına gitti.
Komutanın huzuruna çıkıp titreyerek şöyle dedi:
"Ne olur köyümüze dokunmayın. Halk fakirdir. Verecek bir şeyimiz yok."
Komutan sakin bir şekilde cevap verdi:
"Biz savaş meydanında savaşırız. Kadına, çocuğa, yaşlıya ve ibadet eden kimseye dokunmayız. Askerlerim parasını vermeden tek bir ekmek bile almayacak."
Rahip bu söze inanmadı.
Ertesi gün birkaç Osmanlı askeri köye geldi. Bir fırından ekmek aldılar, ücretini eksiksiz ödediler. Bir asker, yanlışlıkla yaşlı bir kadının odun yığınını devirdi. Hemen arkadaşlarını çağırıp odunları eskisinden daha düzenli şekilde tekrar dizdiler.
Rahip uzaktan bunları izliyordu.
Üçüncü gün köyde küçük bir çocuk kayboldu. Osmanlı askerleri de aramaya katıldı. Saatler sonra çocuğu ormanda bulup ailesine teslim ettiler.
Rahip şaşkınlığını gizleyemedi.
Osmanlı ordusu ayrılırken komutanın yanına geldi ve şöyle dedi:
"Yıllarca bize Türklerden korkmamız öğretildi. Fakat ben ilk defa bir ordu gördüm ki ekmeğin parasını ödüyor, yaşlıya yardım ediyor ve bizim çocuğumuzu kendi çocuğu gibi arıyor."
Komutan gülümsedi:
"Bir milleti tanımak istiyorsan, savaşta kazandığı zaferlere değil; güç elindeyken nasıl davrandığına bak."
Rahip elini göğsüne koydu ve şu sözü söyledi:
"Bugün anladım ki gerçek kuvvet, kılıçta değil, vicdandadır."
Yıllar sonra o kasabada yaşayan insanlar, çocuklarına Osmanlı ordusunun disiplinini ve dürüstlüğünü anlatmaya devam ettiler.
Hilmi Tuna