Dünya tarih kitaplarında Sarmatlar, genellikle İran kökenli bir halk olarak tanıtılır. Ancak ünlü Azerbaycanlı dil bilimci ve tarihçi Prof. Dr. Firudin Cəlilov bu görüşe karşı çıkar. Cəlilov’a göre Sarmatlar, yabancı bir kavim değil, özbeöz Türk kökenli bir topluluktur. Yazar bu iddiasını dil, yaşam tarzı ve arkeolojik bulgularla ispatlayarak Türk tarihinin bilinmeyen yönlerini açıklar.
Firudin Cəlilov, Sarmatların Türk olduğunu şu net kanıtlarla açıklar:
Dil Benzerliği:
Batılı tarihçiler birkaç kelimeye bakarak Sarmatları İran dilli ilan etmiştir. Cəlilov ise eski tarihçi Herodot'un "Sarmatlar, İskitlerin dilini konuşur" sözünü hatırlatır. İskitlerin (Sakaların) Türk olduğunu kanıtlayan Cəlilov, onlarla aynı dili konuşan Sarmatların da Türk dilli olduğunu savunur.
Türk Tamgaları (Semboller):
Sarmat mezarlarından (kurganlardan) çıkan taşlar ve eşyalar üzerinde geometrik işaretler bulunmuştur. Bu işaretler, daha sonraki dönemlerde Göktürklerin, Hunların ve Oğuz boylarının kullandığı Türk tamgalarıyla birebir aynıdır.
Atlı Göçebe Hayat:
Sarmatlar da tıpkı diğer Türk boyları gibi çadırlarda (yurtlarda) yaşamış, at üstünde savaşmış ve ölülerini kurgan adı verilen korunaklı mezarlara gömmüştür. Bu yaşam tarzı tamamen Türk kültürüne aittir.
Savaşçı Kadınlar (Amazonlar):
Antik kaynaklar, Sarmat kadınlarının da erkekler gibi savaştığını yazar. Cəlilov, kadına bu kadar büyük değer verilen ve askeri roller yükleyen yapının sadece Türk kültüründe (örneğin Dede Korkut hikayelerindeki alp kadınlarda) var olduğunu belirtir.
Firudin Cəlilov, Sarmatların tarih sahnesinden silinmiş yabancı bir halk olmadığını, aksine Türk milletinin doğrudan atalarından biri olduğunu ortaya koyar. Sarmatların bıraktığı çadır kültürü, savaş taktikleri ve mezar sembolleri, Hunlardan Göktürklere kadar uzanan kesintisiz Türk tarih zincirinin çok önemli bir halkasıdır.
Kaynaklar
Bu bilgiler, Firudin Cəlilov’un uzun yıllar süren araştırmaları sonucunda yazdığı şu temel eserlere dayanmaktadır:
Cəlilov, F. (2014). 9 Bitik: İslam Öncesi Türk Tarihi (Dokuz Ciltlik Eser). Bakü. (Özellikle eski Türk boylarını anlatan ciltler).
Cəlilov, F. (2006). Azərbaycan Türklərinin İslamagədərki Tarixi (Azerbaycan Türklerinin İslam Öncesi Tarihi). Bakü
Firudin Celilov
Yeliz Kılıçarslan