Şamanizm uygulayan bazı toplumlarda; uygulayıcıların kadın olması tercih edilir. Çek Cumhuriyeti'ndeki arkeolojik kanıtlar, en eski Üst Paleolitik dönem şamanlarının aslında kadın olduğunu göstermiştir (Tedlock, 2005). Kadın şamanların; yakarıyorlar, şifacılar, kahinler, kendinden geçmiş dansçılar, şekil değiştiriciler (dona girmek) şaman yolcuları ve ataların rahibeleri olarak” tanımlamaktadır. (Daşu, 2006). Kadın şamanlar veya 'şamankalar', Tunguz halkı, Buryatlar, Yakutlar, Ostyaklar ve Kamçadallar arasında yer alır “…şamanın yerini genellikle yetenekli yaşlı kadınlar alırdı.” (MacCulloch, 1918).
Sibirya'da, bozkırlarda ve orta bölgelerde, kadın şaman erkek şamandan daha büyük bir güce sahipti ve “…genel olarak kadınsı unsur, Yakutlar arasında büyücülükte çok önemli bir rol oynardı. (Maddox, 1941). Kadın şamanlar Tibet ve Afganistan'da bulunurken, Japonya'da kadın mikogami ve “…hayvan maskesi takan kadın şaman”ı tasvir eden Aleut fildişi heykelciği (1816) bulunmuştur. (Daşu, 2006).
Yazı : Bilhan Akkaya