Karşısındaki Büyük Kiros, o güne kadar Medya’yı, Lidya’yı, Babil’i yutmuş bir imparatordur. Ve bir kadın hükümdarı kolay lokma sanır.
Önce şunu belirtelim: Kaynağımıza göre Tomris, MÖ 6. yüzyılda yaşadığı sanılan, Doğu İran dillerini konuşan Massaget konfederasyonunun hükümdarıdır.
Kiros önce barışçıl görünen bu hükümdarın savunmacı tavrını zayıflık saydı ve akınlar düzenledi. Massagetler ise geri çekilip tarlaları yaktı. Persler girdiklerinde yakılmış toprakdan başka bir şey bulamadı. Bu, bozkır savaşının klasik yöntemidir: Düşmanı yıpratmak, uygun yer ve zamanı beklemek. Kiros bıkıp geri döndü, sonra Tomris’e evlilik teklif etti. Tomris bunun bir oyun olduğunu bildi ve reddetti.
Bunun üzerine Kiros büyük bir ordu topladı, savaş köpekleri bile getirdi. Burada ilginç bir hile var: İki ordu arasında bir çadır kurdurdu, içine yiyecek, şarap ve kadınlar koydu. Tomris’in oğlu Spargapises çadıra saldırıp eğlenceye daldı, Persler baskın yaptı ve onu öldürdü. Tomris’in yemini de bu olay üzerine geldi: Seni kanla doyuracağım.
MÖ 529'da Seyhun yakınlarında savaş yapıldı. Herodotos, bu savaşı Yunan toprakları dışındaki en kanlı savaş diye tanımlar. Massagetler, güçlü yayları ve atlarıyla Persleri bozguna uğrattı. Kiros atından düşürülüp öldürüldü.
Sonra meşhur sahne: Tomris, Kiros’un başını kan dolu bir fıçıya attırdı ve “Hayatında kan içmeye doymamıştın” dedi. Not düşeyim: Bu sahne Herodotos’un anlatımıdır.
Ve Tomris’in adı yaşadı. Günümüzde İran’da dişil bir isim olarak kullanılıyor. Köken olarak da “aile” anlamına gelen eski bir İskit adına dayandığı düşünülüyor.
Bir imparatorun kibri, ona bozkırın sessizliğini tehdit sandırdı. Oysa o sessizlik, hazırlığın başka bir adıydı.
asirlarboyunca