Antik Çağ tarihinin en köklü ve kalabalık topluluklarından biri olan Traklar, Herodot’un aktardığı bilgilere göre Hintlilerin ardından yeryüzündeki en büyük nüfusa sahip halktı. Kimmerlerin yakın akrabası olan ve tarih sahnesinde kendilerini "King" ya da "Türük" olarak adlandıran bu topluluk, Balkanlar’dan Batı Anadolu’ya, Orta Avrupa’dan Doğu Avrupa’ya kadar uzanan geniş bir coğrafyada binlerce yıl boyunca varlığını sürdürmüştür. Türk adına ve varlığına dair ilk tarihsel izler, Homeros’un ünlü İlyada Destanı’nda Truvalıların müttefikleri olarak karşımıza çıkmaktadır. Birçok boya bölünen ve uzun süre küçük beylikler halinde yaşayan bu topluluklar, zamanla bir araya gelerek tarihin akışını değiştirecek güçlü siyasi birlikler kurmuşlardır.
Batı Anadolu’da Pelasgların "Troia" olarak adlandırdığı Truva, bu kadim beyliklerin en eskilerinden biridir. Truvalıların kentlerine verdikleri "Turuya" veya "İl" (İlion) ismi, günümüz Türkçesinde devlet ve ülke anlamına gelen "il" sözcüğüyle doğrudan örtüşmektedir. Anadolu coğrafyasında İyonya, Karya, Milet, Frigya, Likya, Lidya ve Misya gibi medeniyetler kuran Batı Türkleri, Balkanlar’da ise İlirya, Makedonya, Odris ve Daçya gibi beylikler vücuda getirmişlerdir. Bu yapılardan Makedonya Beyliği zamanla devasa bir imparatorluğa dönüşmüş, ancak Daçya hariç bu beyliklerin tamamı MÖ 2. yüzyılda Roma egemenliğine girmiştir.
Avrupalı tarihçiler tarafından iddia edilenin aksine, Sakalar (İskitler) ve Yüeçiler Hint-Avrupalı veya İranlı bir topluluk değil, Avrasya bozkırlarında birleşerek MÖ 8. yüzyılda Sak Kağanlığı’nı kuran özbeöz Türk boylarıdır. Batılı tezlerin aksine, Sakların İran dili konuştuğuna dair o dönemden kalma tek bir yazılı kanıt bile bulunmamaktadır. Buna karşın, MÖ 500 yıllarına ait olan ve İskit Kurganı’nda bulunan gümüş bir kepçe üzerindeki yegane yazılı kalıt, Eski Türk alfabesiyle (bitiğiyle) yazılmış ve Eski Türkçe dil özelliklerini taşımaktadır. Sümercedeki "iyi, güzel, erdemli" anlamlarına gelen "sag" kelimesinden türeyen "Sak" ismi; tarih boyunca Elamlılar tarafından Saca, Pelasglarca Sakai/Skifoi, Romalılarca Sacae ve Asurlularca Askuzai olarak kaydedilmiştir.
Kimmerler, Traklar ve Saklar (İskitler), tarih sahnesinde aniden belirip arkalarında iz bırakmadan kaybolan göçebe topluluklar değildir. Aksine dil, kültür, yerleşim adları ve arkeolojik buluntularla günümüz Türk dünyasının ve kültürünün en eski yapı taşlarını oluşturmuşlardır. Batı merkezli tarih anlayışının yazılı kanıtlardan yoksun iddialarına en güçlü cevap, yine bu toplulukların geride bıraktığı Türkçe yazılı eserler ve kültürel mirasla verilmektedir. Antik Çağ'da Avrasya ve Avrupa topraklarında kurulan bu beylikler ve kağanlıklar, Türk tarihinin kökliliğini ve devamlılığını gözler önüne seren en somut belgelerdir.
Kaynaklar
Durmuş, İlhami. İskitler. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
Memiş, Ekrem. Eskiçağda Türkler. Bursa: Ekin Basım Yayın Dağıtım
Bahtiyar Aydın
Yeliz Kılıçaslan