Ctrl+Alt+Del kombinasiyası uzun illərdir “Windows”un ən tanınan xüsusiyyətlərindən biridir. Lakin əvvəlcə bu kombinasiya adi istifadəçilər üçün nəzərdə tutulmamışdı. Üstəlik, o dövrdə şirkətə rəhbərlik edən Bill Qeyts eyni anda üç düymədən istifadə edilməsini uğursuz həll hesab edirdi.

Bu barədə “PCWPlus.hu” yazıb.

Ctrl+Alt+Del-in tarixçəsi ilk “IBM PC” kompüterinin hazırlanması dövrünə gedib çıxır. Mühəndis Devid Bredli işləmə prosesində kompüteri sürətlə yenidən başlatmağın üsulunu axtararkən BIOS vasitəsilə birbaşa sistemin yenidən başladılmasını təmin edən kombinasiya yaradıb. Əvvəlcə tərtibatçılar bu alətin nə vaxtsa geniş istifadə olunacağını düşünmürdülər.

Bill Qeyts isə bu ideyanı uğursuz hesab edirdi. Ctrl+Alt+Del düymələrini basmaq üçün hər iki əldən istifadə etmək lazım gəlirdi. Halbuki onun fikrincə, yenidən başlatma üçün xüsusi bir düymədən istifadə etmək daha rahat olardı.

“Microsoft” məhz belə bir variantı tətbiq etmək istəyirdi. Lakin “IBM”in klaviatura tərtibatçısı ayrıca düymənin əlavə edilməsinə razı olmadı. Nəticədə üç düymədən ibarət kombinasiyadan istifadə etmək məcburiyyətində qaldılar.

Ctrl+Alt+Del-in funksiyaları

Ctrl+Alt+Del əvvəlcə sadəcə yenidən başlatma vasitəsi olsa da, sonradan “Microsoft” bu funksiyadan imtina etməyə tələsmədi. “Windows NT” sistemində kombinasiya artıq yalnız yenidən başlatma üçün istifadə olunmurdu. O, həmçinin işləyən proqramlardan yan keçərək sistem üzərində nəzarət əldə etməyə imkan verirdi ki, bu da təhlükəsizlik baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyırdı.

Əsl dönüş “Windows 3.1” ilə baş verdi. Ctrl+Alt+Del tədricən sadə yenidən başlatma əmrindən sistemin idarə olunması alətinə çevrildi. Kombinasiya basıldıqdan sonra istifadəçi sistem funksiyalarına çıxış əldə edir, təkrar basılması isə digər üsullar işləmədikdə kompüteri yenidən başlatmağa imkan verirdi.


“Windows 95”in təqdimatı ilə kombinasiyanın imkanları daha da genişləndi. Sistem işləyən proqramların siyahısını göstərir və istifadəçiyə cavab verməyən proqramları müəyyənləşdirməyə imkan verirdi. Beləliklə, Ctrl+Alt+Del xidmət alətindən “Windows”un diaqnostikası və idarə olunması vasitəsinə çevrildi.

Sonralar bu kombinasiya “Windows”la o qədər sıx əlaqələndirildi ki, kompüter sənayesinin hüdudlarını da aşdı. Ctrl+Alt+Del filmlərdə, seriallarda və müxtəlif zarafatlarda xatırlanmağa başladı və kompüter mədəniyyətinin bir hissəsinə çevrildi.

Nəticədə kifayət qədər ironik vəziyyət yarandı: əvvəlcə tərtibatçılar üçün yaradılan və Bill Qeyts tərəfindən uğursuz hesab edilən alət “Windows”un ən tanınan xüsusiyyətlərindən birinə çevrildi. Üç düyməni bir düymə ilə əvəz etmək ideyası heç vaxt reallaşmadı, əvəzində Ctrl+Alt+Del onilliklər ərzində istifadəçilərin yaddaşında qaldı.

Bill Qeytsin digər etiraf etdiyi səhvi

Maraqlıdır ki, Bill Qeytsin etiraf etdiyi yeganə səhv bu deyil. O, 2025-ci ildə bildirib ki, “Google” əvəzinə məhz “Microsoft” “iOS”a alternativ olan “Android”i yaratmalı idi.

Şirkət vaxtilə öz mobil platforması olan “Windows”u inkişaf etdirirdi, lakin Qeytsin sözlərinə görə, “topu meydandan kənarda qoydu”.