1940-cı ilin yayında Avropadan gələn qaçqın dəstəsi gecə-gündüz Litvanın Kaunas şəhərindəki Yaponiya konsulluğunun qapıları qarşısında dayanırdı. Bu insanların tranzit vizalarına çox ehtiyacı var idi. Onların yeganə xilas yolu geniş Sovet İttifaqından keçirdi - Trans-Sibir dəmir yolu ilə Vladivostoka, oradan isə dəniz yolu ilə Yaponiyaya.
1940-cı ilin yayında Avropadan gələn qaçqın dəstəsi gecə-gündüz Litvanın Kaunas şəhərindəki Yaponiya konsulluğunun qapıları qarşısında dayanırdı. Bu insanların tranzit vizalarına çox ehtiyacı var idi. Onların yeganə xilas yolu geniş Sovet İttifaqından keçirdi - Trans-Sibir dəmir yolu ilə Vladivostoka, oradan isə dəniz yolu ilə Yaponiyaya.
Yaponiyanın vitse-konsulu Chiune Suqihara bu çıxılmaz izdihamı ofisinin pəncərəsindən seyr edirdi.
O, vizaların kütləvi şəkildə verilməsinə icazə verilməsi üçün Tokioya təcili sorğu göndərib. Qəti rədd cavabı aldı. İkinci dəfə yazdım və faciənin miqyasını izah etdim. Yenə sərt qadağa. Bürokratik normalardan yayınaraq sənədlərin verilməsi qəti qadağan edildi.
Yapon diplomatı üçün yuxarıların əmrlərinə zidd getmək karyerasını əbədi olaraq məhv etmək və öz ailəsini riskə atmaq deməkdi. Yapon mədəniyyətində dövlətə itaət və vəzifə həmişə birinci yerdə olub. Lakin Suqihara insanların xeyrinə seçim etdi.
1940-cı ilin yayında Avropadan gələn qaçqın dəstəsi gecə-gündüz Litvanın Kaunas şəhərindəki Yaponiya konsulluğunun qapıları qarşısında dayanırdı. Bu insanların tranzit vizalarına çox ehtiyacı var idi. Onların yeganə xilas yolu geniş Sovet İttifaqından keçirdi - Trans-Sibir dəmir yolu ilə Vladivostoka, oradan isə dəniz yolu ilə Yaponiyaya.
Növbəti ayda o, gündə 300 vizanı əl ilə verirdi. Səhərdən axşama qədər nahara fasilə vermədən işləyirdi. Əllərimin oynaqları şişmişdi, fontan qələm dərimi qanana qədər sürtdü. Arvadı gecə əllərini masaj edirdi ki, səhər yenə qələm götürüb yeknəsək işinə davam etsin.
Bu sənədlər insanlara Moskvada qatara minmək və həftələrlə Sibirdən keçərək Sakit okeana getmək hüququ verirdi. Bizim Trans-Sibir Dəmir Yolumuz minlərlə qaçqın üçün əsl həyat xəttinə çevrilib. Yaşadıqları dəhşətlə müqayisədə Sibir şaxtaları və ayrılmış oturacaqda uzun yol onlara cənnət kimi görünürdü.
Litvadakı Yaponiya konsulluğunun bağlanması əmri verildikdə, Suqihara bir otelə köçdü və orada sənədləri çıxarmağa davam etdi. O, son vizalarını düz stansiya platformasında doldurdu. Qatar hərəkətə başlayanda doldurulmuş blankları birbaşa vaqonun pəncərəsindən camaatın içinə atıb. Xaosda o, hətta konsulluq möhürünü də verdi ki, insanlar öz sənədlərini düzəldə bilsinlər.
6000-dən çox insan bu vizalardan istifadə edərək qaça bilib. Daha sonra vətənində Suqihara göstərişləri pozduğuna görə şərəfsizcəsinə diplomatik xidmətdən uzaqlaşdırıldı. Ömrünün qalan hissəsini adi satış nümayəndəsi işlədi, təvazökar yaşadı və hər cür şöhrətdən qaçdı. Nəhəng bir sistemin içindəki, ona qarşı təkbaşına mübarizə aparan balaca insanın bu cəsarəti insanı heyrətə gətirir.
Larisa Rudi