Emin Əmrullayevin çaldığı həyəcan təbili geniş rezonansa səbəb oldu: “Azərbaycanda hər üç nəfərdən ikisi oxuduğunu başa düşmür”. Sual ortaya çıxır. Bəs Azərbaycanda hər üç nəfərdən neçəsi kimyəvi elementlərin valentliyini, sürətin və təcilin düsturunu, ədədi kəsri və faizi hesablamağı, hüceyrənin quruluşunu bilir? Şagirdlər Cəlil Məmmədquluzadənin “Anamın kitabı”, İsa Hüseynovun “Tütək səsi”, Yusif Səmədoğlunun “Qətl günü”, Cəfər Cabbarlının “Aydın” pyesi və digər vacib əsərləri oxuyub anlaya bilmirlər? Nazir “Azərbayan dil” və “Ədəbiyyat” dərliklərində yer alan şeirlər və bədii mətnlərin məzmunu ilə maraqlanıbmı? Məsələn, DİM ekspertləri Ümumtəhsil məktəblərinin 10-cu sinifləri üçün "Ədəbiyyat” dərsliyində məzmunun işlənməsi baxımından – 36 qüsur, Dil və yazı üslubu baxımından – 24 qüsur aşkar etmişdi.
Həmin qüsurlar aradan qaldırıldımı?
Klassiklər dərsliklərdən çıxarılır, onların əvəzinə Hüseynbala Mirələmov və başqalarının yazdıqları əlavə olunur.
Uşaq 7-ci sinif “Azərbaycan dili” dərsliyində çap olunmuş bu şeiri necə oxuyub anlasın? Qurama adlarla uşaqlara şeir sırıyırlar, cənab nazir!
DOVŞAN ŞEİRİ
Dovşan çox bərk qaçırdı
Arxasına baxmadan
Necə sürətlə qaçır
Sincab dedi ağacdan
Çox çalışıb görünür
Məşq edib, axşam - səhər
Yoxsa qaça bilərmi
Yorulmadan bu qədər
Bunu eşidib dovşan,
Heç ayaq saxlamadan
Sən də belə qaçarsan,
Məşqçin tülkü olsa
Azərbaycanda 40 ildən çoxdur ki, “Uşaq şeirləri” sahəsini Xahid Xəlil adlı bir bər nəfər inhisara alıb. Onun yalnız bir şeirini göstərirəm.
Qara toyuq
Səhərdən cəh-cəh vurursan,
Kefin sazdı, qara toyuq.
Səsin necə işıqlıdı
Bəmbəyazdı, qara toyuq.
Kolluqda da oxuyursan,
Dərdin yoxdur, sərin yoxdur.
Qəlbinin içi çöldədi,
Deyən sənin sirrin yoxdu.
Hökmün tutub yeri-göyü,
Hardan aldın bu həvəsi.
Sanki xəzinə tapmısan
Bir toya bəs edər səsin.
Yox, yanıldım, qara toyuq.
Xəzinə batırır səsi.
Dövləti çox olanların,
Yoxa çıxır zümzüməsi.
Neylirsən dünya malını?
Xəzinə sənin səsindi,
Oxu, körpə quşçuğazım,
Oxu, bu dövlət bəsindi.
Belə urvatsız şeirləri uşaqlara əzbərlədirlər. Bu tip şeirlər uşaq təfəkkürünü və xarakterini korlayır. Bu məmləkətdə dərsliklər də dostluq və digər maraqlarla yazdırılır. Bundan böyük cinayət ola bilərmi? Urvatsız dərsliklərin baiskarı olan Emin Əmrullayev isə şagirdləri oxuyub anlamamaqda təqsirləndirir.
Etibar Əliyev