Geleneksel tarih yazımında Osmanlıların, Oğuzların Bozok koluna bağlı Kayı boyundan geldiği kabul edilir.
Osmanlı'nın aslında Oğuz değil, Kuzey Karadeniz ve Balkan coğrafyasından Anadolu'ya göç etmiş Oğuz-Kuman-Kıpçak Türklerine mensup olabileceği varsayımına bakalım..
Kumanlar, tarihi kaynaklarda sarışın, mavi/yeşil gözlü ve Avrupalı hatlara sahip "Sarı Türkler" olarak tanımlanır. Erken dönem Osmanlı padişahlarının (özellikle Osman Gazi'nin bazı tasvirleri, Orhan Gazi ve I. Murad'ın fiziksel özellikleri) bu morfolojiye yatkınlığı, hanedanın Kuman genetiği taşıyor olabileceği argümanını besler. --- *Gibbons (The Foundation of the Ottoman Empire)*
Osmanlı Hanedanı'nın Anadolu'daki diğer Oğuz kökenli beyliklerle (Karamanoğulları, Germiyanoğulları vb.) kurduğu ilişki ile Karadeniz'in kuzeyindeki Kırım Hanlığı ile kurduğu bağ taban tabana zıttır.
Oğuz Beylikleriyle Kronik Güvensizlik ; Anadolu'daki diğer beylikler, Osmanlı’yı başlangıçta kendileriyle eşit statüde gazi bir topluluk olarak görmüş ve egemenlik mücadelesi nedeniyle Osmanlı'ya karşı sürekli savaş ilan etmişlerdir. Özellikle Karamanoğulları, kendilerini Selçuklu’nun yegane varisi (ve dolayısıyla hakiki Oğuz lideri) saydığı için Osmanlı’yı her fırsatta arkadan bıçaklamıştır. Bu durum, Osmanlı elitleri ile Anadolu Oğuzları arasında derin bir siyasi ve kültürel doku uyuşmazlığı olduğunu gösterir. Bir başka örnek olarak, Osmanoğulları, Kıpçak-Peçenek karışımı Candaroğulları ile çok daha iyi İlişkiye sahipti.
Osmanlı, fethettiği hiçbir bölgeye tanımadığı muazzam bir ayrıcalığı Kırım Hanlığı’na tanımıştır. Kırım Hanları (Gereyler), Cengiz Han'ın soyundan geliyordu ve Kırım nüfusu saf Kıpçak/Kuman Türklerindendi. Osmanlı veraset hukukuna göre, eğer Osmanlı hanedanından erkek çocuk kalmazsa, tahta Kırım hanlarının geçmesi kurala bağlanmıştı.*(Prof. Dr. İlber Ortaylı ve Halil İnalcık çalışmaları)*
Osman Gazi'nin faaliyet gösterdiği Bilecik-Söğüt hattı, Bizans'ın daha önce paralı asker veya tampon nüfus olarak yerleştirdiği Hristiyan ve Müslümanlaşmış Kuman Türklerinin yoğun olduğu bir bölgeydi.*(Prof. Dr. Halil İnalcık (Osmanlı İmparatorluğu'nun Kuruluşu)*
Kuman yönetim yapısında liderler için kullanılan "Atabek" unvanı ve askeri örgütlenme biçimleri ile erken Osmanlı devlet teşkilatlanmasındaki askeri hiyerarşiler (Subaşılık vb.) arasında paralellikler kurulur. *Doç. Dr. Mustafa Akdağ ([Türkiye'nin İktisadi ve İçtimai Tarihi]*
Sonuç olarak, Osmanlı’nın kökeninin göçebe Oğuz aşiretinden ziyade, Bizans sınırında (Uc) harmanlanmış, muhtemelen Kuman-Kıpçak,Peçenek, Uz(Hristiyan Oğuz) kökenli askeri elitlerin de yoğun şekilde karıştığı heterojen (çok unsurlu) bir gazi topluluğuna dayandığı öngörülebilir.
Ekler ;
Ek1: 2.Murad zamanı, şecere için Kayı boyunun seçilme nedeni, Kayı’nın Oğuz destanlarına göre "hakanlık (hükümdarlık) hakkına sahip en asil soy" olmasıdır. (Reşidüddin'in Camiü't-Tevarih)
Ek2: Halil İnalcık’a göre Osmanoğulları, Söğüt ve Domaniç civarında yaşayan, başlangıçta adı sanı pek duyulmamış, küçük ve sıradan bir göçebe Türkmen/Oğuz aşiretidir.
Ek3: 1220'lerde başlayan Moğol istilası, Orta Asya ve Horasan'daki düzenli Türk boy yapılarını darmadağın etti. Canını kurtarmak için batıya kaçan kitleler saf boylar halinde göç edemedi. Kayı'dan üç aile, Kınık'tan beş aile, Avşar'dan on aile birbirine karışarak karmakarışık, heterojen (heterogenous) sığınmacı kitleleri oluşturdular. Anadolu'nun batısına (uç bölgelerine) ulaşıldığında, eski "kabile/boy" yapısı yerini yeni sosyal kümelenmelere bırakmıştı. Bu zamanlarda insanlara kim olduğunu sorduğunda ;
-Türkmeniz veya Yörüğüz
-Germiyanlıyız, Karamanoğlu, Karesioğlu, Osmanoğlu
-Gaziyiz, ahileriz…
Gibi cevaplar verirdiler.
Yararlanılan kaynaklar ;
Wittek, Paul. The Rise of the Ottoman Empire, Royal Asiatic Society, 1938. (Kayı efsanesinin reddi ve heterojen askeri elit teorisi için).
İnalcık, Halil. Osmanlı İmparatorluğu'nun Kuruluşu, Kronik Kitap. (Bizans sınırına yerleştirilen Kumanlar ve Uc toplumunun yapısı için).
Kafadar, Cemal. Between Two Worlds: The Construction of the Ottoman State, University of California Press, 1995. (Kozmopolit ve kültürel olarak harmanlanmış gazi topluluğu analizi için).
Gökbel, Ahmet. Balkanlar'da Osmanlı Öncesi Kuman/Kıpçak Türkleri, Ötüken Neşriyat. (Bölgedeki Kuman varlığı ve morfolojik/kültürel etkiler için).
Not : istek üzerine bu gönderide incelediğim kaynaklardan bahsettim, her zaman olmaz . Ivır zıvır her bişi için kaynak istemeyin. Yazımı al, asistanlara kopyala, kaynaklarını kendin bul, daha fazla oku, daha fazla düşün, kendi fikirlerin olsun .
Ahmet Demir Demiralay