Yəmən husilərinin raketdə yönləndirmə sistemi əvəzinə telefonla apardığı eksperiment necə üzə çıxdı və burada S-75 və ya P-15-in çevrilmiş variantları ilə bağlı versiya niyə yarana bilər?
Yəmən husiləri spesifik eksperiment apararaq, yönləndirmə bloku əvəzinə smartfonun inteqrasiya edilməli olduğu, tipi açıqlanmayan idarəolunan raket yaratmağa qərar veriblər. Maraqlıdır ki, husilər bu eksperimenti həyata keçirmək üçün Claude süni zəka botundan istifadə ediblər.
“Ənsar Allah” qruplaşmasının, yəni Yəmən husilərinin raket arsenalının ekzotikliyini nəzərə alsaq, tamamilə mümkündür ki, eksperimentin predmeti hətta köhnə P-15 gəmi əleyhinə raketləri və ya S-75 kompleksinin dəniz hədəflərini vurmaq üçün uyğunlaşdırılmış zenit raketləri də olub.
Daha konkret desək, Yəmən husiləri və raketdə yönləndirmə bloku əvəzinə smartfonla idarəolunan raket üzərində iş barədə “The War Zone” müəllifləri yazır. Onlar bu məlumatda raket və pilotsuz uçuş aparatı silahlarının hazırlanması sahəsində süni zəka botlarından istifadə hallarını təhlil edən Anthropic qrupunun hesabatına istinad edirlər.
Husilərlə bağlı epizoda GTG-87001 şərti adı verilib. Qruplaşma üzvləri yönləndirmə bloku əvəzinə smartfonun istifadə edildiyi tipi açıqlanmayan idarəolunan raketdən əlavə, süni zəkanın köməyi ilə 2000 kilometr mənzilli çoxmərhələli ballistik raket və hətta R2000 şərti adı verilən hipersəs raketi də yaratmaq istəyiblər.
Bu qruplaşmanın yanaşması maraqlı görünür: bir komanda ümumi tədqiqatlar üçün bir “Claude” süni zəka botundan istifadə edib, ikinci komanda proqram təminatının yazılması üçün ondan istifadə edib, üçüncü komanda isə ilk iki komandanın işinin keyfiyyətini yoxlamaq üçün daha bir “Claude” süni zəka botundan istifadə edib.
Əslində, smartfonun raketdə yönləndirmə bloku əvəzinə necə istifadə olunacağına dair praktiki həyata keçirmə işini də Yəmən husiləri “Claude”a həvalə ediblər. İlkin məlumatlara görə, bu epizod cari ilin, yəni 2026-cı ilin əvvəlində baş verib.
Husilərin süni zəkanın köməyi ilə hazırladıqları bu layihələri praktiki şəkildə həyata keçirə bilib-bilmədiyi hazırda açıqlanmır. Anthropic komandası bildirir ki, zərərli şəxslərin profillərini bloklamaq mümkün olub. Bununla belə, ədalət naminə qeyd etmək lazımdır ki, həmin şəxslər profillərin bloklanmasının qarşısını almaq üçün işlərin əsl mahiyyətini gizlətmək məqsədilə bütün mümkün səyləri göstəriblər.
Yuxarıda təsvir edilənlər raket silahlarının “sahə” şəraitində hazırlanmasında süni zəkadan istifadənin kifayət qədər spesifik nümunəsi kimi görünür. Bu alətin terrorçu qruplaşmalar və təcavüzkar dövlətlər, məsələn, Rusiya və onun peykləri tərəfindən tam şəkildə “xidmətlərinə tabe etdirilə” bilməsi isə çox ciddi təhlükə yaradacaq.
Şahin Qocayev