Akkoyunlular, 14. ve 16. yüzyıllar arasında Doğu Anadolu, Azerbaycan ve İran coğrafyasında hüküm sürmüş, Oğuzların Bayındır boyuna mensup özbeöz bir Türk devletidir. Tamamen Türkmen nüfusuna dayanan bu devlet, Türk örf ve adetlerini, dilini ve askeri teşkilatını titizlikle koruyarak bölgede güçlü bir Türk egemenliği kurmuştur.
Devletin sınırlarını genişleterek imparatorluk seviyesine ulaştıran en büyük lider, karizmatik Türk hükümdarı Uzun Hasan olmuştur. Bu dönemde öne çıkan önemli gelişmeler şunlardır:
Genişleme ve Tebriz: Uzun Hasan, rakip Türkmen devleti Karakoyunluları ortadan kaldırarak sınırlarını genişletmiş ve önemli bir Türk kültür merkezi olan Tebriz'i başkent yapmıştır.
Otlukbeli Savaşı (1473): Bölgedeki liderlik mücadelesi sebebiyle bir diğer büyük Türk gücü olan Osmanlı Devleti (Fatih Sultan Mehmed) ile karşı karşıya gelmiştir. Savaşı Osmanlı'nın teknolojik üstünlüğü kazanmış ve Akkoyunluların batı yönündeki ilerleyişi durmuştur.
Türk Kültürü ve Kanunlar: Uzun Hasan, Türk töresini esas alan ünlü **"Hasan Padişah Kanunnameleri"**ni yürürlüğe koymuştur. Sarayında Türkçe edebi eserler yazdırıp bilim insanlarını destekleyerek Türk kültür hayatını zirveye taşımıştır.
Uzun Hasan’ın ölümünden sonra Türk devlet geleneğindeki taht kavgaları baş göstermiş ve merkezi otorite zayıflamıştır. Bu iç karışıklıklardan yararlanan bir başka Türkmen hanedanı olan Safeviler (Şah İsmail), 1501-1508 yılları arasında Akkoyunlu siyasi varlığına son vermiştir. Akkoyunlular yıkılsa da bıraktıkları askeri, hukuki ve kültürel miras sonraki Türk devletleri tarafından yaşatılmıştır.
Kaynak
Gündüz Tufan. Akkoyunlular.