Türk kozmoloji düşüncesinde ok ve yay, tıpkı kün (güneş) ve ay gibi ikonografik anlama sahip olan kutsal metaforlar arasında yer almaktadır. Türk felsefesine göre ok kavramı güneş ile ilişkilendirilirken, yay kavramı ise ay ile bağdaştırılmaktadır. Güneşin yakıcı ışıkları oklara benzetilirken, ayın hilal ve yarım ay biçimleri ise yaya benzetilmektedir. Göktürk runik harflerinden olan ve "ay" ile "yay" olarak okunan tamga yarım daire şeklindedir.
Eski dönemlerde Türkler, şimşek çakıp yıldırım düştüğü zaman gökyüzüne ok atmışlardır. Bu davranış şekli tamamen Türk mitolojisiyle bağlantılı bir durumdur. Özellikle ilkbahar döneminde gece göğünde yükselmeye başlayan Ejderha takımyıldızı ile birlikte bahar yağmurları ve şimşekler de yeryüzüne düşmeye başlamaktadır. Yeryüzüne düşen yıldırımların, Ejderha'nın ağzından çıkan ateşli oklar olduğu varsayılmaktadır. Türklerde gökyüzüne ok atma ritüeli bir iletişim biçimi olarak kabul edilmektedir. Bu ritüel; haberleşme, dilek gönderme ve çağırma gibi kavramlar ile doğrudan bağlantılıdır.
Türkler, bayram ve kutlama zamanlarında da gökyüzüne ok atmışlardır. Günümüzde toplumsal bir alışkanlık olarak devam eden göğe silahla ateş etmek eylemi de bu eski Türk geleneği ile ilişkilidir. Dinler tarihçisi Mircea Eliade'ye göre arkaik insan düşüncesinde yıldırım, Gök Tanrı'nın yeryüzünü oklarıyla vurduğu bir silahıdır ve yıldırımın düştüğü yer kutsallık kazanmaktadır. Türklerde de yıldırımın düştüğü yer kutsal sayılmakta ve Tanrı'nın gönderdiği ok uçlarının burada toprağa saplandığına inanılmaktadır. Altay Türkleri yıldırımı Tanrı'dan gelen uğurlu bir işaret olarak kabul etmektedirler. Altay inanışlarına göre kötü ruhların en çok korktuğu şey yıldırımdır.
KAYNAKÇA
Eliade, Mircea. Kutsal ve Dindışı.
İnan, Abdülkadir. Tarihte ve Bugün Şamanizm.
Ögel, Bahaeddin. Türk Mitolojisi.
Çoruhlu, Yaşar. Türk Mitolojisinin Anahatlar
Beril Göktuğ