Enerji şoku ilə bağlı narahatlıqlar: Səhmlər ucuzlaşır, istiqraz gəlirləri yüksəlir
16-09-2026, 15:44

Ötən sessiyada baş verən kəskin satışlardan sonra çərşənbə axşamı qlobal səhmlər ucuzlaşıb. Bu arada ABŞ xəzinə istiqrazlarının gəlirliliyi 2007-ci ildən bəri ən yüksək səviyyəyə yüksəlib. Neft qiymətlərinin 100 dollardan xeyli yuxarı qalmasının enerji şokunu daha da dərinləşdirə biləcəyi ilə bağlı narahatlıqlar güclənib.
Valyuta.az xəbər verir ki, ABŞ-da istiqraz gəlirlilikləri son bir ay ərzində yüksəlib. İnvestorlar faiz dərəcələrinin artırılması ilə bağlı gözləntilərin güclənməsi, böyük həcmdə borc emissiyası, iqtisadi artımın davamlılığı və ölkənin uzunmüddətli fiskal perspektivi ilə bağlı narahatlıqları nəzərə alırlar.
Federal Ehtiyat Sistemi diqqət mərkəzindədir
Bazarların diqqəti Federal Ehtiyat Sisteminə yönəlib. Treyderlər uçot dərəcəsinin 25 baza bəndi artırılacağına və gələcəkdə əlavə monetar sərtləşdirmənin mümkünlüyünə mərc edirlər. Bununla belə, FED sədri Kevin Uorş faiz dərəcələrinin gələcək istiqaməti ilə bağlı hər hansı proqnoz verməkdən çəkinir.
“MSCI”nin əsas qlobal səhm indeksi çərşənbə axşamı 0,28% geriləyib. İndeks bir gün əvvəl də 0,65% azalmışdı.
Avropanın “STOXX 600” indeksi 0,89% azalaraq 630,30 bəndə düşüb. Bu, iyunun 12-dən bəri ən aşağı göstəricidir. Avropa texnologiya səhmləri indeksi isə bir gün əvvəl 2%-dən çox gerilədikdən sonra daha 0,40% azalıb.
“Nasdaq” fyuçersləri 0,44%, “S&P 500” fyuçersləri isə 0,45% ucuzlaşıb.
Tayvanın əsas səhm indeksi 0,77% geriləyib. Yaponiyanın “Nikkei” indeksi isə gün ərzində həm yüksəliş, həm də eniş göstərdikdən sonra sessiyanı dəyişikliksiz başa vurub.
Neft bahalaşır
Neft qiymətləri yüksəlib. “Brent” markalı xam neft üzrə baza fyuçerslərinin qiyməti 107 dolları ötüb. Buna Yəməndə yerləşən və İranla müttəfiq olan husilərin Səudiyyə Ərəbistanına yeni hücum dalğasına başlaması və Qırmızı dənizin sahilində, Yəmənin qərbində mövqelərini gücləndirməsi səbəb olub.
“Macquarie Group”un qlobal valyuta və faiz strategiyası üzrə strateqi Tyerri Vizman bildirib ki, bir neçə həftə əvvəl neft qiymətlərinin daha da yüksələcəyinə inanmaq üçün ciddi əsas olmaya bilərdi, lakin indi bunun üçün səbəblər var.
“İranın strateji hərbi doktrinası qabaqlayıcı hücumlara doğru dəyişib”, — o deyib.
Onun sözlərinə görə, ABŞ administrasiyası aralıq seçkilərdən sonra kinetik müharibəyə qayıtmaq məcburiyyətində qala bilər.
Mərkəzi banklar diqqət mərkəzindədir
ABŞ-ın 10 illik xəzinə istiqrazlarının gəlirliliyi çərşənbə axşamı 2007-ci ildən bəri görünməmiş səviyyəyə çatıb. Buna treyderlərin Federal Ehtiyat Sisteminin bir sıra faiz artımlarına hazırlaşması səbəb olub.
Avro zonasının baza göstəricisi hesab olunan Almaniya bundlarının gəlirliliyi isə 17 ildən çox müddətdə ən yüksək səviyyəyə — 3,56%-ə yüksəlib. Treyderlər Avropa Mərkəzi Bankının faiz artımlarına dair gözləntilərini artırıblar. Bazarlar depozit faizinin hazırkı 2,50%-dən 2027-ci ilin sonunda 3,45%-ə yüksələcəyini qiymətləndirir.
“BNY”nin Amerika qitəsi üzrə strategiya rəhbəri Con Velis bildirib ki, bazar gələn ilin sonunadək FED tərəfindən ümumilikdə dörd faizə yaxın faiz artımı gözləyir.
“Biz düşünürük ki, o vaxta qədər iqtisadiyyat bu qədər yüksək faiz dərəcələrinin uzun müddət davam etməsinə tab gətirə bilməyəcək və FED ilin ikinci yarısına doğru monetar siyasətinin sərtliyini azaltmağı nəzərdən keçirəcək”, — Velis deyib.
FED-in faiz siyasəti ilə bağlı daha sərt gözləntilər dolları dəstəkləyib. Lakin bəzi strateqlər yüksək istiqraz gəlirliliklərinin riskli aktivlərdə daha dərin korreksiya ilə bağlı narahatlıqları artırdığını və bunun investorları ABŞ valyutasına yönəltdiyini bildiriblər.
Dolların bir sıra valyutalar qarşısındakı məzənnəsini ölçən dollar indeksi 0,15% artaraq 99,65 bəndə yüksəlib. Avro gün ərzində 0,1% ucuzlaşaraq 1,1537 dollar olub. Dollar yen qarşısında isə 0,40% bahalaşaraq 154,95 yenə çatıb.
Yaponiya Bankının cümə günü başa çatacaq iki günlük iclasının sonunda faiz dərəcəsini 25 baza bəndi artıraraq 1,25%-ə çatdıracağı və gələcəkdə əlavə sərtləşdirməyə işarə edəcəyi geniş şəkildə gözlənilir. Siyasətçilər müdaxilənin yendəki 40 illik minimumdan uzaqlaşmağa kömək etməsindən sonra milli valyutanı dəstəkləməyə çalışırlar.
Qızılın qiyməti cüzi yüksəlib. Spot qızılın bir unsiyası 4 288 dollara satılıb.
Kriptovalyutalar bazarında isə “Bitcoin” 2,30% ucuzlaşaraq 77 288 dollara düşüb.
Məlumatı Stefano Rebaudo və Satoşi Suqiyama hazırlayıb. Redaktə edənlər: Şri Navaratnam, Linkoln Fist və Piter Qraf.

