Açığı, mən Azərbaycanla Özbəkistan arasında bağlanan “əbədi dostluq” müqaviləsini hardasa anlaya bilirəm. Biz istəsək də, istəməsək də, bir-birimizi bəyənsək də, bəyənməsək də iki qardaş dövlətlərik, eyni millətin nümayəndələriyik. Və bu xüsusiyyətimiz qiyamatə qədər davam edəcək. Sözsüz ki, bizim “əbədi dostluq” müqavilələri bağlamağımızda bəlkə də qeyri-adi bir şey yoxdur. Amma Qırğızlarla Çinllilər arasında nə “əbədi dostluq”? Tarix boyu bu iki xalq arasında saysız-hesabsız müharibələr, mübahisələr olub. Ərəblərin Çinə qarşı apardığı Talas müharibəsinin taleyini Qırğız igidlərinin prosesə müdaxiləsi dəyişib. Məhz Talas savaşında aldıqları ölümcül yaradan sonra çinlilər bir daha Mərkəzi Asiyaya ayaq basmaqdan çəkinib və ya iki dəfə düşünməli olub.
Di gəl ki, Çin Prezidenti Si Cinpin ilə Qırğızıstan Prezidenti Sadır Japarov arasında bu gün imzalanan müqavilə Əbədi Qonşuluq və Dostluq Müqaviləsi adlanır. Heç olmasa, Çin və Rusiya bağladığımız müqavilələrə bu boğazdan yuxarı adları qoymayaq. Yoxsa, gələcək nəsillərimiz belə donqili əbədi dostluq müqavilələrinin adını oxuyanda belə, Məmməd Arazın məşhur sözlərini xatırlayacaq:
“Əbədiyə qəh-qəh çəkər əbədi dünya”.
Heydər Oğuz