Lütfi Askerzâde, Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de doğdu.Babası Rahim Askerzâde,Güney Azerbaycan-Erdebilli idi.Erdebil'den Bakû'ye gelen baba Rahim Bey,bir yandan iş hayatına atılmış diğer yandan Bakû Üniversitesi'nde eğitim görmeye başlamıştı.Üniversitenin Doğu Dilleri bölümünü bitirdikten sonra gazetecilik de yapan Rahim Askerzâde'nin 1921 yılında ilk çocuğu Lütfi dünyaya geldi.1920'lerin sonunda Sovyet Rusya'sı Azerbaycanlı Türklere iki seçenek sunuyordu:Ya Sovyet vatandaşı olacaklar ya da ülkelerini terk edeceklerdi. Rahim Askerzâde ikinci seçeneği tercih etti ve 1931 yılında ailesini de alarak Tahran'a gitti. İlköğrenimini ve liseyi Tahran'da bitiren Lütfi Askerzâde, Tahran Üniversitesinin giriş sınavlarını ikincilikle kazanarak Elektronik Mühendisliği bölümüne kayıt yaptırdı. Üniversiteyi bitirdikten sonra 1942 yılında Amerika Birleşik Devletleri’ne gidip Boston'daki Massachusetts Teknoloji Enstitüsünde Elektrik Mühendisliği yüksek lisans öğrenimine başladı. Ardından New York’ta bulunan Columbia Üniversitesine girip 1949 yılında doktora diplomasıyla mezun oldu. Prof. Lütfi Askerzâde, Sistem Teorileri üzerinde araştırmalarına Columbia Üniversitesinde başladı. 1956 yılında Princeton Üniversitesinin davetlisi olarak İleri Araştırma Enstitüsünde eğitmenliğe başladı. 1959’da ise Kaliforniya Üniversitesinde eğitmenliğe devam etti. 1963 yılında Kaliforniya (Berkeley)Üniversitesi Elektrik Mühendisliği Fakültesi dekanlığına seçildi.
Prof. Lütfi Askerzâde, dünya bilim tarihine altı teori kazandırdı.Ama onun adını bilim çevrelerinde duyuran çalışması ''Bulanık Mantık Kuramı''(Fuzzy Logic Theory) oldu. Profesörün 1965 yılında ortaya attığı Bulanık Mantık, başta kendi çevresi olmak üzere Amerikalı bilim adamlarından ilgi görmedi. 80'li yıllara gelindiğinde Bulanık Mantık, Japon bilim adamlarının dikkatini çekmeyi başarmıştı. Japonya bu teoriyi teknoloji üretiminde kullanmaya karar verdi.Günümüzde,''Sony'',Mitsubishi'',''Sanyo'',''Canon'' gibi büyük Japon teknoloji şirketleri hâlâ bu teoriden yararlanmaktadır.
Prof. Lütfi Askerzâde'nin Bulanık Mantık Teorisi, otomobillerin vites kutularından bulaşık makinelerine, elektronik devrelerin ve yapay zekânın karar verme algoritmalarına kadar oldukça kapsamlı teknik uygulamalara sâhip; öyle ki Tokyo metrosu Bulanık Mantık temelli bilgisayar ve mühendislik sistemleriyle işlemekte. Bilgisayar ve enformatik bilimleri, kontrol sistemleri, karar alma algoritmaları, Bulanık Mantığın yoğun olarak kullanıldığı alanlardır. Japonlar, bu kadar geniş alanda yararlandıkları Bulanık Mantığın yaratıcısı Prof. Lütfi Askerzâde'ye, 1989 yılında bilim adamlarına verilen en büyük ödül olan ''Honda'' bilim ödülünü verdi.
Amerikalılar, Prof.Askerzâde'nin teorisini geç de olsa anladılar. Bugün bu teori, ABD'nin ''General Motors'',''General Electronics'',''Kodak'',''Dupont''gibi dev şirketlerinin üretim teknolojilerinde kullanılmaktadır.
Prof. Dr. Askerzâde’nin Bulanık Mantık’ı ortaya koyduğu andan günümüze kadar dünyada konuyla ilgili yüzlerce bilimsel makâle yayınlanmıştır
''İzlenim'',''Kelimeyle Çalışan Bilgisayar'' ve ''Sistemler'' teorileri de Prof Lütfi Askerzâde'nin dünya bilim çevrelerince kabul görmüş diğer çalışmalarıdır.
Yaşamına büyük başarılar sığdıran, yapay zeka ve bilgisayar sistemlerinin donanımını şekillendiren dünyaca ünlü bilim adamı Prof. Lütfi Askerzâde'nin Bakû'de başlayan hayatı, 6 Eylül 2017'de Amerika'da son buldu. Azerbaycan Türkleri'nin içinden çıkmış olan büyük bilim adamı Prof.Lütfi Askerzâde'nin cenâzesi, kendi arzusu üzerine Bakû'ye getirilmiş ve kendi ülkesinin topraklarıyla buluşturulmuştur.
Emine Demirbaş