Troya Savaşı’nın en çarpıcı hikâyelerinden biri, Homeros’un İlyada’sında bile yer almıyor.
Bu hikâye, İlyada’nın bittiği yerden sonrasını anlatan ve bugün kayıp olan Aithiopis adlı destanda karşımıza çıkıyor.
Merkezinde ise Amazonların savaşçı kraliçesi:
Penthesileia.
Bazı antik anlatılara göre Penthesileia, av sırasında kız kardeşi Hippolyte’yi yanlışlıkla öldürmüştü.
Bu kan suçundan arınmak için Troya’ya geldi.
Ve savaşa katıldı.
Penthesileia sıradan bir savaşçı olarak anlatılmaz.
Antik kaynaklarda onun cesareti ve savaş gücü özellikle vurgulanır. Troya saflarında Yunanlara karşı büyük bir tehdit hâline gelir.
Ama sonunda karşısına biri çıkar:
Achilles.
İkisi teke tek savaşır.
Ve Achilles onu öldürür.
Hikâyenin asıl unutulmaz kısmı ise bundan sonra gelir.
Daha sonraki antik anlatılarda Achilles, Penthesileia’nın miğferini çıkardığında yüzünü görür.
Ve tam o anda…
öldürdüğü kadına karşı aşk duymaya başlar.
Trajedinin gücü de burada yatar.
Bir saniye önce düşmanı olan kişi, bir saniye sonra onun gözünde bambaşka birine dönüşür.
Ama artık çok geçtir.
Penthesileia ölmüştür.
Achilles’in bu tepkisiyle alay eden Thersites ise onu küçümser.
Achilles buna öfkelenir ve Thersites’i öldürür.
Bu hikâye yalnızca savaşla ilgili değildir.
Aynı anda iki zıt kavramı bir araya getirir:
Eros — aşk.
Thanatos — ölüm.
Bu yüzden Achilles ile Penthesileia’nın karşılaşması, Antik Yunan sanatında tekrar tekrar işlenen güçlü sahnelerden biri hâline geldi.
Özellikle vazolarda sıkça şu an gösterilir:
Achilles mızrağını Penthesileia’ya saplamıştır.
Ama gözleri birbirine bakmaktadır.
Savaş bitmek üzeredir.
Aşk ise tam o anda başlar.
Modern araştırmacılar bu sahneyi çoğu zaman aşk ile ölümün aynı anda birleştiği güçlü bir trajik motif olarak yorumlar.
Ve belki de hikâyeyi iki bin yıldan uzun süredir unutulmaz yapan şey tam olarak budur:
Achilles düşmanını yendi.
Ama onu gerçekten gördüğü anda, artık onu kurtarmak için çok geçti.
Kaynaklar:
Aithiopis – Arctinus of Miletus’a atfedilen kayıp epik
Quintus Smyrnaeus – Posthomerica
Pseudo-Apollodorus – Bibliotheca / Epitome
Hayatta En Hakiki Mürşit İlimdir