Kabartmanın bir bölümünde kale ve surlar ön plana çıkıyor. Surlara yönelik saldırılar, askerler ve kuşatma sırasında kullanılan düzenekler, kalenin ele geçirilmesi için verilen mücadeleyi gözler önüne seriyor. Savaşın oldukça hareketli bir şekilde betimlenmiş olması dikkat çekici.
Bazı bölümlerde savaşın sertliğini gösteren tasvirler de bulunuyor. Özellikle düşmana ait bir başın sergilenmesi, savaşın sadece mücadele olmadığını, zaferin karşı tarafa ve topluma gösterilmesinin de önemli olduğunu düşündürüyor.
Kabartmanın diğer bölümlerinde ise balıklar, kaplumbağa, kayık ve öküz gibi hayvan ve doğa unsurlarıyla karşılaşıyoruz. Bunların savaş sahneleriyle aynı eser içerisinde bulunması oldukça ilgi çekici. Çünkü burada sadece insan ve savaş değil, insanın yaşadığı çevre ve hayvan dünyası da anlatının içerisine dahil edilmiş durumda.
Ortadaki sıra dışı, kuyruklu figür ise kabartmanın en merak uyandıran bölümlerinden biri. Akad dönemi eseri olmamasına rağmen Akad tasvirleri barındırıyor. Ayrıca bu figür, dönemin insanlarının gerçek dünyayla birlikte mitolojik ve inanç dünyalarını da sahneye dahil ettiklerini düşündürüyor.
Kale, askerler, savaş, esirler, hayvanlar, suyla ilgili sahneler ve mitolojik figürleri birlikte düşündüğümüzde, bu taşın bize yaklaşık dört bin yıl önce insanların çevrelerini, güç ilişkilerini ve inançlarını nasıl gördüklerine dair önemli ipuçları sunduğunu düşünüyorum.
Binlerce yıl önce bir taşın üzerine işlenen bu sahnelerin bugün hâlâ okunabiliyor olması, arkeolojinin benim için en etkileyici taraflarından biri.
Harput Kabartması, Harput yolu üzerindeki Elazığ Arkeoloji ve Etnografya Müzesi’nde sergilenmektedir........
Nesrin Ozan