Çeçenler Sibirya'ya sürgün edildiği bir gün, yaşlı bir Çeçen adam ormanda kayboldu. Dışarısı buz gibiydi ve gece çökmüştü. Uzakta bir evin ışıklarını gördü; bu ev, aslında diğerlerinden izole edilmişti. Yaşlı adam kapıyı çaldı ve genç bir Çeçen kadın kapıyı açtı. Yaşlı adam evde erkek olup olmadığını sordu. Kız, olmadığını söyledi. Çocuğuyla yalnız yaşıyordu. Yaşlı adam ona huzur diledi ve ayrıldı. Ertesi sabah kız kapıyı açtı ve ölü yaşlı adamı eşikte, sırtı evin duvarına dayalı, donarak ölmüş halde gördü; ama adam, erkeklerin olmadığı eve girmemişti. Kız her şeyi anladı ve hıçkıra hıçkıra ağlamaya başladı. Onu gömdü ve 13 yıl boyunca sanki kardeşiymiş gibi yasını tuttu.
Atalarımızdan can ve sağlık pahasına miras kalan yüksek ahlaki değerler, torunlarımız tarafından ışık hızıyla kaybediliyor.
Çeçen ahlak kuralları, onur, haysiyet ve ulusal karakteri ve zihniyeti yansıtan yazılı olmayan davranış kuralları bütünüdür.
Nokhchalla kanunnamesinin temel ilkeleri bireye saygı ve özgürlüktür. Kanunname, her türlü zorlamanın mutlak reddine dayanmaktadır. Bir Çeçen, çocukluktan itibaren koruyucu ve savaşçı olarak yetiştirilir ve kadim selamlama ("Özgür gel!") kişisel bağımsızlığın değerini vurgular.
Kutsal misafirperverlik. Çeçenler için misafir dokunulmazdır. Bir erkek, kendi hayatını riske atmak anlamına gelse bile, misafirinin hayatını, onurunu ve huzurunu korumakla yükümlüdür.
Güçlü dostluk. Bir Çeçen, bir dostuna kardeşi kadar, hatta daha da fazla değer verir. Sevinç ve üzüntü eşit olarak paylaşılır ve verilen söze sadakat kırılmaz kabul edilir.
"Nokhchalla" resmi kanunlar şeklinde yazılı değildir, ancak aile ve topluluk içinde nesilden nesile aktarılır. Benzer bir kavram da "Konakhalla"dır; bu, halkına ve vatanına hizmete odaklanan "değerli bir koca" (konakh) ahlak kurallarıdır.
Emine Tuksal