Ən yeni tarix. Maraqlı faktlar.
1943-cü il sentyabrın 19-da alman qoşunlarının arxa cəbhəsində genişmiqyaslı partizan əməliyyatı başlayıb.
Musavat.com xəbər verir ki, “Konsert” kod adı verilən əməliyyat zamanı partizanların əsas hədəfi alman ordusunun istifadə etdiyi dəmir yolları, relslər və hərbi eşelonlar olub.
Hərbi mütəxəssislərin hesablamalarına görə, həmin dövrdə partizanların dəmir yollarına qarşı həyata keçirdiyi diversiyaların effektivliyi alman aviasiyasının analoji əməliyyatlarından 11 dəfə yüksək olub.
Kütləvi partlayışlar və hücumlar nəticəsində işğal olunmuş ərazilərdə dəmir yollarının buraxılış qabiliyyətinin 40 faizə qədər düşdüyü bildirilir.
Bu isə alman qoşunlarının canlı qüvvə, silah-sursat və digər təchizatının daşınmasına ciddi problemlər yaradıb.
Alman əsgərlərinin həmin dövrə aid yazılarında partizan hücumlarının yaratdığı gərginlik də əksini tapıb.
Onlardan bəziləri gecələr yata bilmədiklərini, partizanların demək olar ki, hər gecə hücuma keçdiyini yazıblar.
Əməliyyatın miqyası böyük olub: 193 partizan birləşməsi və dəstəsi bu əməliyyata cəlb edilmişdi.
“Konsert” Belarus, Baltikyanı ərazilər, Kareliya və Krım da daxil olmaqla geniş coğrafiyanı əhatə edirdi.
Əməliyyat cəbhə boyunca təxminən 900 kilometr, düşmənin arxa cəbhəsinə doğru isə 400 kilometrdən artıq dərinlikdə aparılırdı.
Təkcə sentyabrın 19-na keçən gecə Belarus partizanları təxminən 20 min relsi partladaraq 130 kilometrə yaxın dəmir yolu xəttini sıradan çıxarmışdılar. Ümumilikdə “Konsert” zamanı 148 mindən çox rels məhv edilib.
Əməliyyat əvvəlki “Rels müharibəsi”nin davamı idi və Smolensk, Qomel istiqamətlərində sovet qoşunlarının hücumu, eləcə də Dnepr uğrunda döyüşlərlə əlaqələndirilmişdi.
Almanların qoşun və hərbi yükləri cəbhəyə dəmir yolu ilə çatdırması ciddi şəkildə çətinləşmişdi.
Alman tərəfi zədələnmiş xətləri bərpa etmək üçün hətta Almaniyadan və cəbhə bölgələrindən dəmir yolu təmir briqadaları göndərirdi.
Lakin yeni diversiyalar səbəbindən bərpa işləri hücumların sürəti ilə ayaqlaşmırdı.
“Konsert” əməliyyatı bir aydan bir qədər artıq davam edib və İkinci Dünya müharibəsi dövrünün ən genişmiqyaslı partizan əməliyyatlarından biri kimi tarixə düşüb.
Əməliyyatın faktiki dayanmasının səbəblərindən biri partizanların partlayıcı maddə ehtiyatlarının tükənməsi olub
Musavat.com