“SpaceX”in “Starship” raketi indiyədək keçirdiyi sınaqlarda mühüm mərhələni geridə qoyub. “Flight 14” adlandırılan uçuş zamanı “Starship” ilk dəfə Yer orbitinə çatıb. Lakin start zamanı yaranan mühərrik problemi səbəbindən şirkət missiyanı planlaşdırıldığından daha tez başa çatdırıb. Raket Sakit okeana endikdən sonra partlayıb.

“Starship” sentyabrın 28-də “SpaceX”in Texasdakı “Starbase” obyektindən buraxılıb. Uçuşdan qısa müddət sonra sistemdəki 33 mühərrikdən biri sıradan çıxıb. “SpaceX” komandası bir müddət uçuşu davam etdirib-etdirməmək variantını qiymətləndirib və nəticədə orbitə uçuşu davam etdirmək qərarına gəlib.

“Starship” ilk dəfə Yer orbitinə çıxdı

Mühərrik itkisinə baxmayaraq, “Starship” yüksəlişini davam etdirib və Yer səthindən təxminən 275 kilometr yüksəklikdə olub. Beləliklə, aparat əvvəlki sınaqlardan fərqli olaraq ilk dəfə orbitə çatıb.

Raket həmçinin missiya zamanı 26 “Starlink” V3 peykini kosmosa buraxıb. “SpaceX” yeni nəsil “Starlink” peykləri ilə peyk internet şəbəkəsinin sürətini və tutumunu artırmağı planlaşdırır.

Missiyanın ilkin olaraq təxminən 10 saat davam etməsi gözlənilirdi. Lakin start zamanı yaranan mühərrik problemindən sonra “SpaceX” bu planı dəyişib və “Starship”i daha tez Yerə qaytarıb.


Uçuş 3 saat 8 dəqiqə sonra başa çatdı

“Starship” buraxılışdan 3 saat 8 dəqiqə sonra Sakit okeana idarəolunan şəkildə enib. Aparat suya çatdıqdan qısa müddət sonra partlayıb.

Lakin bu partlayışın özü missiyanın uğursuz olduğu anlamına gəlmir. “SpaceX” bu uçuş zamanı “Starship”i xilas etməyi planlaşdırmırdı və enişdən sonra aparatın itirilməsini gözləyirdi. Şirkətin əvvəlki “Flight 13” sınağında isə aparat enişdən sonra salamat qalmışdı.

“Flight 14” zamanı “Super Heavy” gücləndiricisi də “Starship”dən ayrıldıqdan sonra Meksika körfəzinə idarəolunan şəkildə enib.

“Flight 14” niyə vacibdir?

“SpaceX” bundan əvvəl “Starship”lə yalnız suborbital uçuşlar həyata keçirib. “Flight 14” şirkətin “Starship”i tam orbitə çıxarmağı hədəflədiyi ilk sınaq olub.

Son illərdə “Starship” sınaqları müxtəlif problemlərlə üzləşib. Yeddinci və səkkizinci sınaq uçuşlarında aparat havada parçalanıb. Doqquzuncu uçuş qarşısına qoyulan məqsədləri tamamlaya bilməyib. Sonrakı sınaqlarda isə “SpaceX” idarəolunan enişlər həyata keçirib, lakin gücləndirici hissəsində bəzi problemlər yaşanıb.

“Flight 14” ilə “Starship” ilk dəfə orbitə çatmaqla yanaşı, “Starlink” V3 peyklərini də kosmosa buraxmağı bacarıb. Bununla belə, mühərrik itkisi “SpaceX”in planlaşdırdığı uzunmüddətli orbital sınağı tamamlamasına mane olub.

“Starship”in Ay missiyaları üçün əhəmiyyəti artır

“Starship” yalnız “SpaceX”in gələcək planları baxımından əhəmiyyət daşımır. “NASA” da “Artemis” proqramının sonrakı mərhələlərində Ay səthinə eniş üçün hazırlanmış “Starship”in xüsusi versiyasından istifadə etməyi planlaşdırır.

“SpaceX” bu səbəbdən “Starship”i tamamilə təkrar istifadə edilə bilən sistemə çevirməyə çalışır. “Flight 14” ilə orbitə çatılması proqram üçün yeni mərhələ olsa da, mühərrik itkisi və missiyanın erkən başa çatdırılması həll edilməli problemlərin hələ də qaldığını göstərir.

Paşa Məmmədli