2016 yılında Yeni Zelanda’da yaşanan sıra dışı bir olay, ahtapotların ne kadar şaşırtıcı canlılar olduğunu bir kez daha gösterdi.
Hikâyenin kahramanı, Inky adlı bir ahtapottu.
Inky, daha önce bir kerevit tuzağında yaralı halde bulunmuş ve Napier’deki National Aquarium of New Zealand’a getirilmişti. Yaklaşık iki yıl boyunca burada yaşadı.
Ancak bir gece, beklenmedik bir şey oldu.
Akvaryumun kapağındaki küçük bir açıklıktan dışarı çıktı.
Ahtapotların vücutlarının büyük bölümü yumuşak dokudan oluşur. Sert iskeletleri olmadığı için, gagalarının geçebildiği son derece dar açıklıklardan bile vücutlarını sıkıştırarak geçebilirler.
Inky de tam olarak bunu yaptı.
Tanktan çıktıktan sonra zeminde ilerledi ve yaklaşık 15 santimetre çapındaki bir drenaj borusuna ulaştı.
Borunun diğer ucu doğrudan denize açılıyordu.
Sabah çalışanlar geldiğinde Inky ortada yoktu.
Geride ise zeminde bıraktığı ıslak izler vardı.
İzler, tanktan drenaj sistemine doğru gidiyordu.
Inky çoktan okyanusa ulaşmıştı.
Bu olay kısa sürede dünya basınında büyük yankı uyandırdı.
Ancak hikâyeyi ilginç yapan yalnızca kaçış değildi.
Ahtapotlar, hayvanlar âleminin en sıra dışı sinir sistemlerinden birine sahiptir.
Yaklaşık 500 milyon nörona sahip olabilirler ve bu nöronların önemli bir kısmı merkezi beyinden ziyade kollarında bulunur.
Bu nedenle kolları çevreyi algılama ve karmaşık hareketleri kontrol etme konusunda oldukça bağımsız çalışabilir.
Laboratuvar deneylerinde ahtapotların:
kavanoz açabildiği,
labirentlerde yol bulabildiği,
nesneleri öğrenip hatırlayabildiği,
problem çözebildiği
ve bazı durumlarda akvaryumlardan kaçmanın yollarını bulabildiği gösterildi.
Fakat Inky’nin gerçekten önceden hazırlanmış bir “kaçış planı” yaptığını söylemek bilimsel olarak mümkün değil.
Daha doğru yorum şu:
Son derece meraklı ve problem çözme yeteneği gelişmiş bir hayvan, çevresindeki bir fırsatı keşfetti ve onu kullandı.
Sonuç ise olağanüstüydü.
Bir tanktan çıktı.
Bir drenaj borusu buldu.
Ve yeniden okyanusa ulaştı.
Bazen doğadaki zekâ, bizim alışık olduğumuz biçimlerden çok daha farklı şekillerde karşımıza çıkar.
Kaynaklar:
National Geographic — Inky the Octopus Escapes From Aquarium (2016)
The New York Times — Inky’nin Yeni Zelanda’daki akvaryumdan kaçışına ilişkin haberler
National Aquarium of New Zealand
Hayatta En Hakiki Mürşit İlimdir