Süni intellektlə yaradılan səs yazıları telefon fırıldaqlarında getdikcə daha inandırıcı üsula çevrilir. Bir şəxsin sosial şəbəkələrdə və ya internetdə paylaşdığı cəmi bir neçə saniyəlik səs yazısı belə bəzi alətlərin köməyi ilə onun səsini təqlid etmək üçün kifayət edə bilər.

Valyuta.az xəbər verir ki, kibertəhlükəsizlik şirkəti "ESET"in məlumatına görə, bu üsul xüsusilə “virtual oğurluq” adlandırılan fırıldaqçılıq cəhdlərində istifadə oluna bilər. Hücum edənlər zəng etdikləri şəxsdə yaxınlarından birinin qaçırıldığı və ya təcili vəziyyətdə olduğu təəssüratı yaratmaq üçün klonlaşdırılmış səslərdən istifadə edirlər.

Fırıldaqçılar hücumu daha inandırıcı etmək üçün sosial şəbəkə hesablarından əldə edilən şəxsi məlumatlardan da yararlana bilərlər. Klonlaşdırılmış səsin yalnız bir neçə saniyəlik hissələr şəklində istifadə edilməsi, buna ağlama səsləri və ya arxa fon səs-küyünün əlavə olunması qurbanın vəziyyəti düzgün qiymətləndirməsini çətinləşdirməyə yönəlib.

"ESET"in təklif etdiyi üsullardan biri ailə üzvlərinin əvvəlcədən yalnız öz aralarında bildikləri təhlükəsizlik sözü və ya qısa ifadə müəyyənləşdirməsidir.

Şübhəli telefon danışığı zamanı qarşı tərəfin həqiqətən ailə üzvü olduğuna əminlik yoxdursa, bu sözün soruşulması əlavə yoxlama vasitəsi kimi istifadə edilə bilər.

Müəyyən ediləcək ifadə asan yadda qalmalı, lakin başqaları tərəfindən təxmin edilməsi çətin olmalıdır. Bu səbəbdən doğum tarixi, ev heyvanının adı və ya sosial şəbəkə hesablarından öyrənilə bilən şəxsi məlumatlar uyğun seçim deyil.

Təhlükəsizlik sözünün sosial şəbəkələrdə, mesajlaşma qruplarında və ya digər ictimai platformalarda paylaşılmaması da vacibdir.

Yalnız bir yoxlama üsuluna bağlı qalmamaq da vacibdir. Zəng edən şəxs təhlükəsizlik sözünü xatırlaya bilmirsə, telefon danışığı dayandırılaraq həmin şəxsə əvvəlcədən yaddaşa yazılmış və məlum olan telefon nömrəsindən geri zəng edilə bilər.

Ailə daxilində istifadə olunan mövcud mesajlaşma qrupu vasitəsilə əlaqə saxlamaq da şəxsin həqiqətən təcili vəziyyətdə olub-olmadığını müəyyənləşdirməyə kömək edə bilər.

Digər seçim isə yalnız ailə üzvlərinin bilə biləcəyi və internetdə asanlıqla tapılmayan bir məlumatı soruşmaqdır. Lakin nəzərə almaq lazımdır ki, hücum edənlər sosial şəbəkə hesablarından böyük həcmdə şəxsi məlumat toplaya bilərlər. Buna görə yalnız sadə şəxsi suallara güvənmək olmaz.

Şübhəli danışıq zamanı vəziyyət təsdiqlənmədən pul göndərilməməsi, həmçinin şəxsi və maliyyə məlumatlarının paylaşılmaması əsas tədbirlər sırasındadır.

Deepfake-dən istifadə edilən fırıldağın hədəfinə çevrildiyi müəyyən edilərsə, ilk növbədə hücum edən şəxslə əlaqənin kəsilməsi tövsiyə olunur.

Pul köçürülübsə, mümkün qədər tez bankla əlaqə saxlanılaraq əməliyyatın dayandırılmasının və ya pulun geri qaytarılmasının mümkün olub-olmadığı öyrənilməlidir.

Fırıldaq zamanı hesab məlumatlarının və ya parolların paylaşılmış ola biləcəyindən şübhələnilirsə, müvafiq hesabların şifrələri dəyişdirilməlidir. Eyni paroldan müxtəlif xidmətlərdə istifadə etmək əvəzinə hər hesab üçün unikal parollara üstünlük verilməsi və mümkün olan xidmətlərdə iki faktorlu autentifikasiyanın aktivləşdirilməsi də riski azalda bilər.

Telefon nömrələri, mesajlar, səs yazıları və ödəniş məlumatları kimi hadisə ilə bağlı sübutların saxlanılması sonradan rəsmi müraciətlər zamanı faydalı ola bilər. Fırıldaqçılığın müvafiq qurumlara bildirilməsi də tövsiyə edilən addımlar sırasındadır.

"ESET" fırıldaqdan sonra ortaya çıxa biləcək ikinci bir riskə də diqqət çəkir. İtirilmiş pulu ödəniş qarşılığında geri qaytaracağını və ya ələ keçirilmiş hesabları bərpa edəcəyini iddia edən şəxslər də yeni fırıldaqçılıq cəhdinin bir hissəsi ola bilər. Buna görə bu cür təkliflərə qarşı da ehtiyatlı olmaq lazımdır.