Elektrikli avtomobil texnologiyaları və avtonom idarəetmə sahəsində iddialı hədəfləri ilə seçilən “Tesla” şirkəti texnoloji inkişafını fond bazarındakı göstəricilərinə əks etdirməkdə çətinlik çəkir.

Bu barədə “Anadolu” agentliyi məlumat yayıb.

ABŞ-ın elektrikli avtomobil istehsalçısı ötən həftə böyük təqdimat tədbiri ilə “uçan avtomobil”ini – iki nəfərlik idman avtomobili “Roadster”in yeni modelini nümayiş etdirib. Modelin həm havada hərəkət etməsi, həm də yerdə sürətlə sürətlənməsi üçün 10 hava ucluğu və ultra yüksək təzyiqli hava çənlərindən istifadə edildiyi bildirilib.

Təqdimat zamanı avtomobilin xüsusi sorucu qüvvə hesabına dik rampaya qalxaraq başıaşağı vəziyyətdə qala bildiyi, daha sonra havada çevrilərək yerə endiyi və park edilmiş avtomobillərin üzərindən tullandığı göstərilib. Sürücüsüz avtomobilin bir saniyədən az müddətdə saatda təxminən 97 kilometr sürət yığdığı da qeyd olunub.

“Tesla”nın baş icraçı direktoru (CEO) İlon Mask avtomobilin 2028-ci ildə istehsalına başlanmasının planlaşdırıldığını bildirib. Bununla yanaşı, modelin bütün bazarlarda qanuni şəkildə istifadəsinə icazə verilməyə biləcəyini də vurğulayıb.

Buna baxmayaraq, şirkətin səhmləri fond bazarında dəyər itirir. İlin əvvəlindən bəri “Tesla” səhmləri 18 faizdən çox ucuzlaşıb. Sentyabrda 3,57 faiz geriləyən səhmlər ötən həftə də təxminən 7,3 faiz dəyər itirib.

Analitiklər bunu şirkətin yüksək bazar dəyəri ilə bağlı narahatlıqlar, ümumi bazar şəraiti və gələcək investisiyaların nəticələrinə dair qeyri-müəyyənliklə əlaqələndirirlər. “Tesla” robotaksilərə, “Optimus” adlı insansı robotlara və süni intellekt infrastrukturuna böyük vəsait yatırsa da, bu sahələrin nə vaxt və hansı həcmdə davamlı gəlir gətirəcəyi bəlli deyil.

Analitiklərin fikrincə, gözlənilən gəlirlərin gecikməsi yüksək investisiya xərcləri səbəbindən səhmlərə təzyiq göstərə bilər. Yaxın Şərqdəki geosiyasi risklər fonunda borclanma xərclərinin artması da şirkətin pul axını ilə bağlı narahatlıqları gücləndirir.

Şirkətin beşillik kredit riskinin sığortalanma göstəricisi (CDS) 188,1 baza bəndinə yüksələrək 2023-cü ilin mayından bəri ən yüksək səviyyəyə çatıb. Bu göstərici investorların şirkətin borclarını ödəyə bilməməsi riskindən qorunmaq üçün tələb etdiyi sığorta xərcini əks etdirir.

Hazırda investorların diqqəti “Tesla”nın çərşənbə günü ABŞ fond bazarlarının bağlanmasından sonra açıqlayacağı üçüncü rübün maliyyə nəticələrinə yönəlib. Bazar iştirakçıları avtomobil təhvilvermələrinin gəlirlərə təsirini, robototexnika sahəsinə yatırımların nəticələrini və gəlirlilikdəki zəifləmənin davam edib-etməyəcəyini qiymətləndirməyə çalışırlar.

Şirkətin rüblük mənfəətinin təxminən 28 milyard dollar, səhm başına mənfəətinin isə 0,45 dollar olacağı proqnozlaşdırılır.

Bununla yanaşı, “Tesla”nın avtomobil təhvilvermələri bu ilin üçüncü rübündə 486 min 532 ədədə çataraq bazar gözləntilərini üstələyib. Şirkət həmin dövrdə 464 min 391 avtomobil istehsal edib. Bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 3,8 faiz çoxdur. 2025-ci ilin üçüncü rübündə istehsal 447 min 450 avtomobil təşkil etmişdi.

Avropa İttifaqı (Aİ) ölkələrində “Tesla” avtomobillərinin satışı da artıb. Bu ilin yanvar-avqust aylarında şirkət həmin bazarlarda 142 min 165 avtomobil satıb. Təkcə avqustda satışların sayı 12 min 547 olub.

Beləliklə, Aİ ölkələrində “Tesla” satışları ilin ilk səkkiz ayında ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 65,9 faiz, avqustda isə illik müqayisədə 52,7 faiz artıb. Yanvar-avqust dövründə şirkətin satışları region üzrə ümumi avtomobil satışlarının 1,9 faizini təşkil edib.